SŁOWNIK MEDYCZNY · Choroby i schorzenia

Arytmia serca

Autor: Daniel WojcicechowskiAktualizacja: 3 min czytania

Najważniejsze: Arytmia to zaburzenie rytmu serca: może oznaczać zbyt szybkie, zbyt wolne albo nieregularne bicie. Nie wszystkie arytmie są groźne, lecz niektóre zwiększają ryzyko omdleń, udaru lub innych powikłań. Rozpoznanie konkretnego typu jest ważniejsze niż samo określenie „nierówne tętno”.

Co pacjent może odczuwać podczas arytmii?

Najczęstszą skargą jest kołatanie serca, uczucie przeskakiwania uderzeń, trzepotania albo przyspieszonego pulsu. Czasem dołączają osłabienie, duszność czy zawroty głowy. Niektóre zaburzenia nie dają objawów i są wykrywane przypadkowo w EKG. Sama obserwacja zegarka lub palpacyjne liczenie pulsu nie pozwalają zwykle odróżnić fizjologicznej reakcji na wysiłek od arytmii wymagającej leczenia. Dlatego przy powtarzających się epizodach warto zachować zapisy objawów.

Kiedy sytuacja wymaga pilnej pomocy?

Kołatanie połączone z bólem w klatce piersiowej, omdleniem, silną dusznością lub zaburzeniami świadomości traktuj jako objaw alarmowy i dzwoń pod 112. Nie próbuj samodzielnie „uspokajać serca” przypadkowym lekiem. W przypadku nagłego osłabienia jednej strony ciała lub zaburzeń mowy pilna ocena jest konieczna niezależnie od wcześniejszej diagnozy arytmii. Łagodniejsze, ale nawracające epizody wymagają umówienia konsultacji, zwłaszcza przy chorobie serca.

Czym różnią się częste typy zaburzeń rytmu?

Dodatkowe pobudzenia mogą powodować wrażenie pauzy albo mocniejszego uderzenia. Migotanie przedsionków prowadzi do nieregularnego rytmu i ma szczególne znaczenie dla oceny ryzyka udaru. Tachykardia i bradykardia opisują szybkość rytmu, nie jego dokładny mechanizm. Każdy z tych problemów może wymagać innego postępowania, od obserwacji po leczenie zabiegowe. Nie warto stawiać rozpoznania na podstawie jednego objawu czy automatycznej interpretacji aplikacji.Domowe obserwowanie pulsu bez obsesji opisuje Tętno spoczynkowe i „forma”: jak obserwować trendy bez obsesji na punkcie zegarka.

Jak lekarz potwierdza rozpoznanie?

Podstawowym badaniem jest zapis elektrokardiograficzny, czyli EKG. Jeżeli epizody są krótkie i nie występują w gabinecie, pomocne mogą być monitoring metodą Holtera lub inne rejestratory. W wybranych sytuacjach wykonuje się echo serca i badania krwi w kierunku możliwych czynników sprzyjających zaburzeniom. Czas pojawienia się objawów, ich częstotliwość i przyjmowane leki są tak samo ważne jak techniczny wydruk. Wynik prawidłowy między epizodami nie wyklucza arytmii.

Na czym może polegać leczenie i obserwacja?

Postępowanie zależy od typu arytmii, objawów i ryzyka. W części sytuacji wystarcza ograniczenie czynników prowokujących i obserwacja, w innych potrzebne są leki, kardiowersja, ablacja lub urządzenie wszczepialne. Przy określonych zaburzeniach rytmu rozważa się ochronę przeciwzakrzepową, ale nie należy rozpoczynać jej samodzielnie. Osobny problem stanowią używki, brak snu i niektóre preparaty pobudzające. Plan zawsze powinien odnosić się do konkretnego rozpoznania i chorób towarzyszących.

Kołatanie po kawie czy zaburzenie rytmu?

Osoba, która po dwóch mocnych kawach odczuwa kilkusekundowe dodatkowe uderzenia, może podejrzewać związek z pobudzeniem. Nie oznacza to jednak, że każdą arytmię można wyjaśnić kofeiną. Przy nawracających epizodach przydatne jest zapisanie czasu, długości trwania i objawów towarzyszących. Jeżeli pojawia się omdlenie lub ból w klatce piersiowej, nie należy sprawdzać kolejnego pomiaru na zegarku — liczy się pilna ocena stanu zdrowia.

Najczęstsze pytania

Czy każdy „przeskok serca” jest niebezpieczny?

Nie. O znaczeniu decyduje rozpoznany typ zaburzenia i towarzyszące objawy.

Czy domowy zegarek wystarczy zamiast EKG?

Nie. Może zwrócić uwagę na zmianę rytmu, ale nie zastępuje diagnozy.

Źródło do kontroli merytorycznej

Materiał źródłowy dotyczący Arytmia serca do kontroli cytowanych informacji: NHS.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji

Źródła i dalsza lektura