SŁOWNIK MEDYCZNY · Leki i farmakologia

Leki przeciwgorączkowe

Autor: Daniel WojcicechowskiAktualizacja: 2 min czytania

Leki przeciwgorączkowe obniżają podwyższoną temperaturę ciała i mogą poprawiać samopoczucie podczas choroby. Należą do nich paracetamol oraz niektóre niesteroidowe leki przeciwzapalne, między innymi ibuprofen. Nie usuwają każdej przyczyny gorączki, a odpowiedź temperatury na lek nie rozstrzyga, czy zakażenie jest poważne. 1 2 3

Najpierw stan chorego, potem wynik pomiaru

Nie każda niewielka zwyżka temperatury wymaga środka przeciwgorączkowego. Ważne są komfort, możliwość picia, oddychanie i zachowanie chorego. Celem nie musi być uzyskanie za wszelką cenę konkretnej liczby na termometrze. Pomiar należy interpretować także z uwzględnieniem miejsca i sposobu wykonania. 1

Niemowlę przed ukończeniem trzech miesięcy z temperaturą 38°C lub wyższą wymaga pilnego kontaktu medycznego. Nie należy ograniczać postępowania do podania leku i obserwowania spadku temperatury. W tej grupie wiekowej gorączka potrzebuje osobnej oceny, nawet bez rozbudowanego zestawu innych objawów. 1

Dziecku podaje się właściwy produkt i odmierzoną ilość

Dawka zależy od konkretnego preparatu oraz danych dziecka, zwłaszcza masy ciała. Stężenia płynów mogą się różnić. Liczba mililitrów zapamiętana z wcześniejszej butelki nie jest automatycznie właściwa dla kolejnego produktu. Wątpliwości dotyczące wieku, ilości i odstępów powinien wyjaśnić lekarz lub farmaceuta. 2 3

Do odmierzenia płynu używaj przeznaczonej do tego miarki lub strzykawki zgodnie z instrukcją. Zapisuj godzinę i ilość, szczególnie gdy opieką dzieli się kilka osób. Nie wprowadzaj samodzielnie naprzemiennego schematu dwóch leków: utrudnia on kontrolę, co i kiedy zostało już podane. 2 3

Wybór substancji ma znaczenie

Paracetamol może być ukryty w preparatach wieloskładnikowych. Sumuje się także wtedy, gdy opakowania mają odmienne nazwy. Podejrzenie przedawkowania wymaga pilnej pomocy również bez początkowych dolegliwości; dobrego samopoczucia nie można traktować jako potwierdzenia, że wątroba jest bezpieczna. 2

Ibuprofen wymaga uwagi przy odwodnieniu, chorobach nerek i wcześniejszym krwawieniu z przewodu pokarmowego. Kwasu acetylosalicylowego nie należy samodzielnie podawać dzieciom i nastolatkom na gorączkę w infekcji wirusowej ze względu na ryzyko zespołu Reye’a. Ewentualne szczególne wskazanie ustala lekarz. 3 4

Co obserwować między kolejnymi pomiarami

Podczas gorączki trzeba zwracać uwagę na przyjmowanie płynów i ogólny przebieg choroby. Poradnik o nawodnieniu w codziennym życiu pomaga uporządkować nawyki, ale nie zastępuje oceny osoby, która nie jest w stanie pić lub wyraźnie słabnie. 1

Niepokojące są zwłaszcza zaburzenia świadomości, trudności w oddychaniu, sztywność karku lub drgawki. Przy ciężkim stanie potrzebna jest natychmiastowa pomoc pod 112 lub 999. Nie opóźniaj jej, czekając na działanie kolejnej porcji środka przeciwgorączkowego. 1

Źródła

  1. Fever: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 7/31/2024; dostęp: 2026-11-05.
  2. Acetaminophen: MedlinePlus Drug Information. Data źródła: 10/15/2025; dostęp: 2026-11-05.
  3. Ibuprofen: MedlinePlus Drug Information. Data źródła: 09/15/2023; dostęp: 2026-11-05.
  4. Aspirin: MedlinePlus Drug Information. Data źródła: 11/15/2025; dostęp: 2026-11-05.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji