Żyj Lżej - Program Społeczny | Wsparcie w Otyłości i Nadwadze Partner portalu
Pierwsza pomoc
Pierwsza pomoc to działania podejmowane przy nagłej chorobie lub urazie przed uzyskaniem profesjonalnej pomocy. Jej zakres zależy od sytuacji i umiejętności pomagającego. Najważniejsze są rozpoznanie zagrożenia, szybkie wezwanie pomocy i wykonanie potrzebnych czynności, zamiast czekania na ustalenie dokładnej diagnozy. 1 2
Zadbaj o możliwość bezpiecznego działania i wezwij pomoc
Podejdź, jeśli możesz zrobić to bez narażania siebie na bezpośrednie niebezpieczeństwo. Gdy osoba nie reaguje, ma poważne trudności z oddychaniem lub stan zagraża życiu, dzwoń pod 112 lub 999. Powiedz, gdzie jesteś, co się stało i w jakim stanie jest poszkodowany. Wykonuj polecenia dyspozytora. 1
Jeżeli są inni świadkowie, poproś konkretną osobę o telefon i przyniesienie AED. Podział zadań pozwala szybciej rozpocząć potrzebne działania. Nie zostawiaj osoby nieprzytomnej bez opieki, jeżeli pomoc można zorganizować na miejscu lub przez telefon. 2 3
Brak prawidłowego oddechu wymaga resuscytacji
U osoby dorosłej, która nie reaguje i nie oddycha prawidłowo, rozpocznij uciskanie klatki piersiowej. Pojedyncze westchnienia lub odgłosy przypominające łapanie powietrza nie są prawidłowym oddechem. Nie odkładaj działania na czas prób samodzielnego rozpoznania przyczyny. 2
Uciskaj środek klatki piersiowej w tempie 100–120 na minutę i pozwalaj jej powracać po ucisku. Jeśli nie umiesz wykonywać oddechów ratowniczych, u dorosłego możesz prowadzić same uciski, korzystając z instrukcji dyspozytora. Zasad tego skrótu nie przenosi się automatycznie na dzieci, u których oddechy również mają istotne znaczenie. 2
Użyj AED, gdy jest dostępne
Automatyczny defibrylator zewnętrzny prowadzi pomagającego poleceniami głosowymi. Włącz urządzenie i postępuj zgodnie z nimi. AED uzupełnia resuscytację; jego poszukiwanie nie powinno zastępować rozpoczęcia ucisków przez osobę obecną przy poszkodowanym. 2
Gdy urządzenie pozwala kontynuować uciskanie, wróć do niego bez zbędnej zwłoki. Dalej wykonuj polecenia i oczekuj na zespół ratownictwa. Czytanie instrukcji nie zastępuje praktycznego szkolenia, dlatego warto regularnie ćwiczyć te umiejętności na kursie. 2
Przy zachowanym oddechu i krwawieniu działania są inne
Osoba nieprzytomna, która oddycha, również wymaga pomocy i obserwacji. Nie podawaj jej jedzenia, płynu ani leku doustnego. Przy podejrzeniu urazu unikaj niepotrzebnego przemieszczania; bezpieczeństwo oddechu i polecenia dyspozytora pozostają priorytetem. 3
Przy krwawieniu przyłóż gazę i utrzymuj bezpośredni, stały ucisk. Silny krwotok wymaga natychmiastowej pomocy, bez oczekiwania na efekt długiej obserwacji. Środki ochronne, takie jak rękawiczki, warto mieć w dostępnej apteczce. 1
Przygotowanie pomaga przed zdarzeniem
Sprawdź apteczkę i dostępność potrzebnych numerów. Poradnik o praktyce oddechowej i jej ograniczeniach pomaga rozumieć, że ćwiczenie oddechu nie zastępuje reagowania na nagły stan. Przy omdleniu lub braku reakcji nie zakładaj z góry niegroźnej przyczyny. 1 3
Źródła
- First Aid: MedlinePlus. Data źródła: July 22, 2026; dostęp: 2026-11-05.
- CPR | Cardiopulmonary Resuscitation | MedlinePlus. Data źródła: July 28, 2026; dostęp: 2026-11-05.
- Unconsciousness – first aid: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 1/8/2025; dostęp: 2026-11-05.
Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji
