Żyj Lżej - Program Społeczny | Wsparcie w Otyłości i Nadwadze Partner portalu
Tętno
Tętno jest wyczuwalną w tętnicy falą związaną z pracą serca. Pomiar zwykle opisuje liczbę uderzeń na minutę, ale warto zwrócić uwagę również na ich miarowość. Częstość zależy od wieku, aktywności, odpoczynku i stanu zdrowia. Jedna liczba nie rozpoznaje zaburzenia rytmu. 1 2
Pomiar na nadgarstku po odpoczynku
Do oceny spoczynkowej usiądź spokojnie i odpocznij przed pomiarem. Opuszki palca wskazującego i środkowego przyłóż delikatnie po stronie kciuka na wewnętrznej powierzchni przeciwnego nadgarstka. Gdy wyczujesz puls, policz uderzenia przez pełną minutę. Nie trzeba mocno uciskać tętnicy. 1
Zapisz wynik wraz z okolicznościami: odpoczynek czy wysiłek, gorączka, samopoczucie, godzina i przyjmowane leki. Jeśli puls wydaje się nierówny, odnotuj to osobno. Sama liczba uderzeń nie zachowuje informacji o przerwach lub nierównej odległości między nimi. 1 2
Zakres spoczynkowy nie jest celem podczas każdej aktywności
U dorosłych często podaje się zakres 60–100 uderzeń na minutę w spoczynku. U osób dobrze wytrenowanych tętno może być niższe. Dzieci mają odmienne wartości zależne od wieku. Tych samych granic nie należy więc przykładać do niemowlęcia, biegacza po treningu i dorosłego siedzącego spokojnie. 1
Wysiłek zwykle przyspiesza pracę serca, a sen może ją zwalniać. Oceniając wynik, porównuj podobne warunki i własny dotychczasowy przebieg. Utrzymująca się zmiana, zwłaszcza z dolegliwościami, wymaga wyjaśnienia zamiast oceniania jej wyłącznie według tabeli. 1 2
Częstość i rytm odpowiadają na inne pytania
Szybkie tętno mówi o liczbie uderzeń, natomiast niemiarowość opisuje ich rozkład w czasie. Można odczuwać kołatanie przy różnej częstości. Zaburzenia rytmu mogą także przebiegać bez zauważalnych dolegliwości, dlatego brak kołatania nie stanowi pewnego potwierdzenia prawidłowego rytmu. 2
Lekarz korzysta między innymi z EKG, wywiadu i badania. W zależności od podejrzewanej przyczyny dobiera dalsze testy. Ręczny pomiar pulsu pomaga opisać sytuację, ale nie zastępuje rozpoznania rodzaju arytmii. 2
Co może zmieniać puls poza treningiem?
Na częstość wpływają między innymi infekcja, odwodnienie, stres i niektóre leki. Znaczenie mogą mieć również choroby serca lub tarczycy. Nie należy jednak wybierać jednej przyczyny tylko na podstawie tego, że pasuje do odczytanej liczby. 1 2
Przy nawracających epizodach zanotuj ich długość, nagły lub stopniowy początek i towarzyszące objawy. Przekaż lekarzowi listę preparatów, w tym dostępnych bez recepty. Nie odstawiaj samodzielnie leków zwalniających serce ani nie przyjmuj dodatkowych dawek w celu skorygowania pojedynczego pomiaru. 2
Objawy mogą być ważniejsze od granicznej liczby
Ból w klatce piersiowej, duszność, omdlenie lub utrata przytomności wymagają pilnej oceny. Przy ostrych objawach dzwoń pod 112 lub 999; nie czekaj, aż puls przekroczy wybraną granicę. Prawidłowy odczyt nie wyjaśnia takich dolegliwości. 2
Plan łagodnego powrotu do aktywności można zacząć od poradnika o ruchu po czterdziestce. Nowe objawy sercowe trzeba jednak wyjaśnić przed ustalaniem intensywności ćwiczeń.
Źródła
- Pulse: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 1/1/2025; dostęp: 2026-11-04.
- Arrhythmia | Irregular Heartbeat | MedlinePlus. Data źródła: June 19, 2025; dostęp: 2026-11-04.
Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji
