Zawał serca

Ucisk w klatce może mieć kilka postaci

Dolegliwość bywa odczuwana jako ciężar, ściskanie, pieczenie lub niestrawność. Może promieniować do ramienia, obu rąk, pleców, szyi, żuchwy albo nadbrzusza. Towarzyszyć jej mogą zimny pot, nudności, osłabienie i duszność. Objawy mogą ustępować i nawracać; chwilowa poprawa nie jest dowodem bezpieczeństwa. 1 2

U części osób, między innymi starszych i chorujących na cukrzycę, ból w klatce jest niewielki lub nie występuje. Dominować może duszność, nagłe osłabienie albo nietypowy dyskomfort. Nie należy jednak tworzyć osobnych, pewnych „męskich” i „kobiecych” wzorców: objawy mogą się różnić u każdego. 1 2

Pierwsze działanie to wezwanie zespołu ratownictwa

Przerwij wysiłek i przyjmij bezpieczną, wygodną pozycję. Nie prowadź sam samochodu do szpitala i nie czekaj, czy odpoczynek całkowicie usunie ból. Zespół ratownictwa może rozpocząć ocenę i leczenie już przed dotarciem do oddziału. 2 3

O lekach doraźnych informuj dyspozytora. Nie opóźniaj telefonu, szukając aspiryny, i nie przyjmuj cudzej nitrogliceryny. Decyzja o podaniu leku musi uwzględniać przeciwwskazania i otrzymane instrukcje. Osoby chorej nie pozostawiaj samej, jeśli możesz zapewnić obecność do przyjazdu pomocy. 3

Zawał i zatrzymanie krążenia to różne zdarzenia

Podczas zawału serce zwykle nadal pracuje. Może jednak dojść do groźnej arytmii i nagłego zatrzymania krążenia. Gdy osoba staje się nieprzytomna i nie oddycha prawidłowo, potrzebna jest resuscytacja oraz użycie AED, jeśli jest dostępne. Dyspozytor może prowadzić przez kolejne czynności; wykonuj też polecenia urządzenia. 1 3

Nie traktuj obecności wcześniejszego bólu jako powodu do ograniczenia pomocy wyłącznie do podania leku. Stan może zmienić się w trakcie oczekiwania, dlatego obserwacja oddechu i reakcji jest istotna. 3

EKG i badania krwi uzupełniają się

Rozpoznanie opiera się na objawach, EKG i markerach uszkodzenia mięśnia sercowego. Badania krwi bywają powtarzane, ponieważ znaczenie ma również zmiana w czasie. Prawidłowy pojedynczy zapis EKG nie wyklucza każdego zawału. 2

Troponina jest oceniana w kontekście obrazu klinicznego, a nie jako domowy test rozstrzygający potrzebę pomocy. 4 Koronarografia pozwala ocenić tętnice wieńcowe i w odpowiedniej sytuacji przejść do leczenia zwężenia lub zamknięcia. 2

Udrożnienie tętnicy nie kończy leczenia

Częstą metodą jest angioplastyka, podczas której można wszczepić stent. W określonych sytuacjach stosuje się inne postępowanie, w tym leczenie rozpuszczające skrzeplinę lub operację pomostowania. Wybór zależy od rodzaju zawału, czasu i stanu chorego. 1 2

Po wypisie ważne są leki, rehabilitacja kardiologiczna i kontrola czynników ryzyka. Nie odstawiaj samodzielnie leków przeciwpłytkowych po wszczepieniu stentu. Plan żywienia i kontroli lipidów wspiera profilaktykę, lecz nie zastępuje leczenia. Nawrót niepokojących objawów wymaga ponownego wezwania pomocy, także po skutecznym zabiegu. 1 2

Źródła

1. Heart Attack | Myocardial Infarction | MedlinePlus. Data źródła: September 10, 2026; dostęp: 2026-11-03.
2. Heart attack: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 7/14/2024; dostęp: 2026-11-03.
3. Heart attack first aid: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 10/7/2024; dostęp: 2026-11-03.
4. Troponin Test: MedlinePlus Medical Test. Data źródła: October 30, 2023; dostęp: 2026-11-03.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji