SŁOWNIK MEDYCZNY · Choroby i schorzenia

Epilepsja (padaczka)

Autor: Daniel WojcicechowskiAktualizacja: 3 min czytania

Epilepsja to inna nazwa padaczki, choroby mózgu związanej z nawracającymi napadami wynikającymi z zaburzonej aktywności komórek nerwowych. Napad może zmieniać świadomość, odczucia, zachowanie lub ruch. Nie każdy wygląda jak drgawki całego ciała, a pojedyncze podobne zdarzenie wymaga ustalenia przyczyny. 1 2

Opis świadka bywa ważniejszy od słowa „atak”

Krótka utrata kontaktu, nietypowe ruchy, nagłe wrażenie smaku lub splątanie po zdarzeniu mogą być istotnymi informacjami. Zapisz, co wystąpiło najpierw, jak długo trwały objawy i kiedy wrócił zwykły kontakt. Warto odróżnić obserwację „nie odpowiadał przez chwilę” od wniosku „stracił przytomność”, którego świadek nie potrafi potwierdzić. 2

Przyczyną napadów mogą być między innymi uszkodzenia lub choroby mózgu; u części osób nie udaje się jej ustalić. Lekarz rozważa też zdarzenia naśladujące napad, takie jak omdlenie czy niektóre zaburzenia snu. Badania, w tym obrazowanie i EEG, odpowiadają na określone pytania diagnostyczne. Sam wygląd zdarzenia nie pozwala rodzinie rozstrzygnąć wszystkich tych możliwości. 1 2

Przy pierwszym napadzie potrzebna jest pilna ocena

Wezwij pomoc pod 112 lub 999 przy pierwszym napadzie, drgawkach trwających 5 minut lub dłużej, powtarzaniu napadów bez odzyskania kontaktu albo utrzymujących się problemach z oddychaniem. Nie czekaj też, gdy doszło do urazu, zdarzenie miało miejsce w wodzie lub dotyczy osoby w ciąży. Rozpocznij mierzenie czasu od razu; nie odkładaj telefonu do upływu 5 minut, jeżeli są inne oznaki zagrożenia. 2

U osoby z rozpoznaną padaczką ważne są jej indywidualne instrukcje postępowania. Zdarzenie inne niż zwykle lub brak powrotu do typowego stanu również wymaga pilnej pomocy. Nie należy uznawać każdego upadku czy zaburzenia kontaktu za „kolejny zwykły napad”. 2

Podczas drgawek usuń zagrożenia z otoczenia

Chroń głowę przed uderzaniem o twarde podłoże, odsuń ostre przedmioty i pozostań przy chorej osobie. Nie przytrzymuj kończyn, nie rozwieraj zębów i nie wkładaj niczego do ust. Nie podawaj doustnie wody, jedzenia ani tabletek osobie bez pełnego kontaktu. Nie przemieszczaj jej bez potrzeby, chyba że pozostanie na miejscu zagraża bezpieczeństwu. 2

Po ustaniu drgawek sprawdź oddychanie i postępuj według poleceń dyspozytora. Przy braku reakcji i prawidłowego oddechu rozpocznij resuscytację; pojedyncze westchnięcia nie są prawidłowym oddychaniem. Jeżeli osoba oddycha prawidłowo, ale nie odzyskała przytomności, ułożenie na boku może chronić drożność dróg oddechowych. Nie odchodź zaraz po zakończeniu ruchów drgawkowych; okres odzyskiwania kontaktu także wymaga obserwacji. 2 3

Dalsze leczenie wymaga informacji o kolejnych zdarzeniach

U wielu chorych napady można kontrolować lekami. Przy niewystarczającym działaniu rozważa się inne metody, w wybranych sytuacjach zabieg lub urządzenie stymulujące. Specjalne diety stosowane u części dzieci wymagają opieki zespołu; nie są samodzielnym eksperymentem żywieniowym. Plan zależy od rodzaju napadów i oceny neurologicznej. 1

Zgłaszaj lekarzowi kolejne napady i zmiany ich przebiegu. Notatki o śnie mogą uzupełnić opis codziennego funkcjonowania; w utrzymaniu regularności pomaga omówienie nawyków higieny snu. Nie zastępuje to diagnostyki ani indywidualnego leczenia. 2

Źródła

  1. Epilepsy | MedlinePlus. Data źródła: January 9, 2026; dostęp: 2026-11-05.
  2. Seizures: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 4/16/2025; dostęp: 2026-11-05.
  3. CPR | Cardiopulmonary Resuscitation | MedlinePlus. Data źródła: July 28, 2026; dostęp: 2026-11-05.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji