Padaczka

Napad może wyglądać jak krótka przerwa w kontakcie

Możliwe są zaburzenia świadomości, nietypowe odczucia, nagły lęk, automatyczne ruchy, znieruchomienie lub drgawki. Napady ogniskowe zaczynają się w określonej części mózgu, a uogólnione obejmują obie półkule. Objawy zależą od miejsca początku i szerzenia aktywności. 1 3

Dla diagnostyki cenna jest relacja świadka: początek zdarzenia, czas trwania, zachowanie i powrót do zwykłego kontaktu. Zapisz także gorączkę, uraz, nowe leki i inne okoliczności. Napad związany z ostrym zaburzeniem, na przykład glukozy lub elektrolitów, wymaga oceny jego przyczyny. 1 2

EEG pomaga, ale nie zastępuje opisu zdarzenia

EEG rejestruje czynność elektryczną mózgu. Między napadami zapis może być prawidłowy. W wybranych sytuacjach wykonuje się dłuższe monitorowanie lub wideo-EEG. Z kolei nieprawidłowy fragment wyniku również wymaga interpretacji przez specjalistę w kontekście objawów. 1

Obrazowanie i badania laboratoryjne dobiera się do sytuacji, między innymi w poszukiwaniu przyczyny. Nie każda utrata przytomności jest napadem, dlatego ważne jest odróżnienie omdlenia i innych zdarzeń. Rozpoznania nie powinno się opierać wyłącznie na potocznym określeniu „drgawki”. 1 2

Podczas drgawek najważniejsze są ochrona i czas

Usuń przedmioty mogące zranić, zabezpiecz głowę i mierz czas. Pozostań przy osobie, obserwując jej stan. Gdy można to bezpiecznie zrobić, ułóż ją na boku, szczególnie po ustaniu drgawek, aby ograniczyć ryzyko zachłyśnięcia. 2

– Nie przytrzymuj siłą kończyn ani nie próbuj zatrzymać drgawek. – Niczego nie wkładaj do ust i nie próbuj „wyciągać języka”. – Nie podawaj jedzenia, picia ani doustnych preparatów do pełnego odzyskania świadomości.

Te zasady chronią przed dodatkowymi urazami. Lek ratunkowy podaje się tylko według wcześniej otrzymanego indywidualnego planu i przeszkolenia. 2

Wezwij pomoc pod 112 przy pierwszym takim zdarzeniu, napadzie trwającym około pięciu minut lub dłużej, kolejnych napadach bez odzyskania kontaktu, problemach z oddychaniem, urazie lub napadzie w wodzie. Indywidualny plan może wskazywać wcześniejsze wezwanie. Nie czekaj, aż długa seria sama się zakończy. 1 2 3

Dobór leczenia i bezpieczeństwo wymagają wspólnego planu

Wielu chorych uzyskuje kontrolę napadów dzięki odpowiednio dobranym lekom. Gdy efekt jest niewystarczający, rozważa się dalszą diagnostykę i wybrane metody operacyjne, stymulacyjne lub dietetyczne pod opieką zespołu. Dieta ketogeniczna nie jest samodzielną kuracją do wprowadzania bez nadzoru. 1 4

Nie zmieniaj ani nie odstawiaj leków samodzielnie. Plany ciąży trzeba omówić odpowiednio wcześnie, aby dobrać możliwie bezpieczną terapię. Prowadzenie pojazdów, praca na wysokości i aktywności w wodzie wymagają osobnych ustaleń zależnych od kontroli choroby i obowiązujących zasad. 1

Niedobór snu może zwiększać podatność na napady. Wskazówki higieny snu warto połączyć z regularnym przyjmowaniem leków i zapisem zdarzeń. Brak napadów przez pewien czas jest powodem do oceny planu z lekarzem, a nie automatycznym sygnałem, że leczenie przestało być potrzebne. 1 4

Źródła

1. Epilepsy: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 4/16/2025; dostęp: 2026-11-04.
2. Seizures: MedlinePlus Medical Encyclopedia. Data źródła: 4/16/2025; dostęp: 2026-11-04.
3. Seizures | MedlinePlus. Data źródła: September 26, 2026; dostęp: 2026-11-04.
4. Epilepsy. Data źródła: 7 February 2024; dostęp: 2026-11-04.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji