SŁOWNIK MEDYCZNY · Choroby i schorzenia

Zakażenie HPV

Autor: Daniel WojciechowskiAktualizacja: 3 min czytania

HPV, czyli wirus brodawczaka ludzkiego, obejmuje liczną grupę wirusów. Niektóre typy powodują brodawki, a inne przy przetrwałym zakażeniu mogą prowadzić do zmian przedrakowych i nowotworów. Zakażenia są częste i zwykle nie dają objawów. Dodatni test HPV nie oznacza sam w sobie raka ani konieczności takiego samego leczenia u każdej osoby. 1 2

Typy niskiego i wysokiego ryzyka mają inne znaczenie

Typy określane jako niskiego ryzyka mogą wywoływać brodawki okolicy narządów płciowych. Typy wysokiego ryzyka wiążą się z rakiem szyjki macicy oraz niektórymi nowotworami odbytu, gardła, sromu, pochwy i prącia. Wystąpienie brodawki nie jest tym samym co rozpoznanie nowotworu. 1

Większość zakażeń zostaje opanowana przez układ odpornościowy i ustępuje. Dla ryzyka nowotworowego ważne jest utrzymywanie się określonych infekcji i rozwój zmian komórkowych. Nie należy przenosić rokowania jednej osoby na wszystkich z dodatnim wynikiem. 1 2

Brak widocznych zmian nie wyklucza kontaktu z wirusem

HPV przenosi się przez bliski kontakt skóry i błon śluzowych, często podczas kontaktów seksualnych. Osoba może nie wiedzieć o infekcji. Prezerwatywa zmniejsza ryzyko, ale nie zapewnia pełnej ochrony, ponieważ nie osłania całej okolicy kontaktu. 1 2

Wynik badania służy planowaniu dalszej opieki, a nie ocenianiu zachowania osoby. Podczas konsultacji warto zapytać, jaki typ testu wykonano i jakiego miejsca dotyczył. Badanie z szyjki macicy nie jest automatycznie badaniem całego organizmu. 1

Test HPV i ocena komórek nie są zamienne

W profilaktyce raka szyjki macicy test HPV HR pomaga wykryć typy wysokiego ryzyka. Cytologia ocenia komórki, a dalsze badania, na przykład kolposkopia i biopsja, mogą wyjaśniać stwierdzone nieprawidłowości. Sam dodatni wynik wirusologiczny nie określa stopnia zmiany tkankowej. 1 3

Polski program opisuje cytologię płynną z tego samego materiału po dodatnim teście HPV HR. Dalszy plan zależy od kompletu wyników. Nie ustalaj terminu wyłącznie według zasady przeznaczonej dla ujemnego przesiewu ani nie pomijaj zaleconej kontroli przy dobrym samopoczuciu. 3

Leczy się następstwa, nie każdy dodatni test tym samym środkiem

Nie ma uniwersalnego leczenia usuwającego samo zakażenie HPV. Można leczyć brodawki, zmiany przedrakowe i rozwinięte nowotwory. Metoda zależy od rodzaju i lokalizacji zmiany. Preparatu stosowanego na jedną zmianę nie należy przenosić bez rozpoznania na inne miejsce. 1 2

Obietnica suplementu, który na pewno „wyczyści wirusa”, nie jest planem medycznym. Wskazówki rozsądnego stosowania suplementów warto odnieść do realnych wskazań, a nie do strachu wywołanego wynikiem. 2

Szczepienie i kontrola mają uzupełniające się zadania

Szczepionki chronią przed określonymi typami HPV i ich następstwami. Największą ochronę dają przed ekspozycją, nie służą leczeniu już istniejącej infekcji lub raka. Dobór szczepienia i aktualne zasady programu należy omówić z personelem medycznym. 2

Po szczepieniu nadal potrzebne są badania szyjki według właściwego schematu. Nietypowe krwawienie, upławy lub inne nowe dolegliwości wymagają oceny niezależnie od statusu szczepienia. Profilaktyka działa przez połączenie ochrony, przesiewu i leczenia wykrytych zmian. 2 3

Źródła

  1. HPV | Human Papillomavirus | MedlinePlus. Data źródła: May 12, 2025; dostęp: 2026-11-04.
  2. Human papillomavirus and cancer. Data źródła: 5 March 2024; dostęp: 2026-11-04.
  3. Profilaktyka raka szyjki macicy | pacjent.gov.pl. Data źródła: Publikacja: 14.11.2019; modyfikacja: 29.05.2026; dostęp: 2026-11-04.

Treść przygotowana z pomocą sztucznej inteligencji